HAYAL GÜCÜ GELİŞEN ÇOCUK ZORLUKLARI DAHA KOLAY AŞIYOR
ŞU BİR GERÇEK Kİ, ÇOCUKLARIN BİZ YETİŞKİNLERDEN DAHA BAŞARILI OLDUĞU BAZI ALANLAR VAR. BUNLARDAN BİRİ DE “HAYAL KURMAK”… YAŞ İLERLEDİKÇE HAYAL KURMANIN SANKİ İYİ BİR ŞEY OLMADIĞINI DÜŞÜNMEYE BAŞLAMAMIZIN NEDENİNİ BİLMİYORUZ AMA GERÇEK OLAN; ÇOCUKLARIN HAYAL DÜNYASININ ZENGİNLİĞİNİN, ONLARIN GELİŞİMLERİNİ DESTEKLEDİĞİ GİBİ GELECEKTE KARŞILAŞACAKLARI PROBLEMLERE DAHA KOLAY ÇÖZÜM BULMALARINI DA SAĞLAMASI. PSİ GELİŞİM EĞİTİM ARAŞTIRMA MERKEZİ’NDEN UZMAN PSİKOLOG BENGİ KESKİN İLE YAPTIĞIMIZ BU SÖYLEŞİ, ÇOCUĞUNUZUN HAYAL GÜCÜNÜ NASIL DESTEKLEYECEĞİNİZ KONUSUNDA SİZE YOL GÖSTERECEK…
Bir çocuk hayal kurabilmeye kaç yaşında başlar? Bu durum çocuğun mental gelişimi açısından önemli bir dönemeç midir?
Çocuklarda, hayal gücü ve yaratıcılığın ortaya çıkışı ile oyun gelişimi paralel olarak ilerler. Bebeklikten ilk iki yıla kadar geçen süre içinde, çocuklar yoğun bir enerji ile hareket etme odaklı oyunlar oynarlar. Hareketli oyuncakların peşinden emekleme, mama sandalyesinden tekrar tekrar oyuncak atma, yüksek yerlere tırmanma, parmak uçlarında koşma, yerde dönme ve bunun gibi harekete dayalı oyunlar yaşamın ilk iki yılında sıkça gözlemlenir... Yaşamın ilk iki yılında ağırlıklı olarak gözlemlenen hareket odaklı oyunlar, soyut/sembolik düşünme becerisinin gelişmeye başlaması ile birlikte yerini hayali oyunlara bırakmaya başlar. İlk hayali oyunlar ise, 2-3 yaş civarında, zihinsel ve dil gelişiminin belli bir olgunluğa gelmesi ile başlar.Genellikle bu hayali oyunların ilk örnekleri çocuğun ya da çevresindekilerin günlük hayattaki rutinlerini taklit etmeye dayanır.İlk hayali oyun örneklerinde, çocuklarımızın bir bebeğe mama yediriyormuş gibi, su içiriyormuş gibi ya da telefonda birisiyle konuşuyormuş gibi yaptıklarını gözlemleriz. Bu nedenledir ki sembolik oyunlar yetişkinlerin günlük dilinde ‘gibi gibi’ ya da ‘-mış gibi’ oyunlar olarak da tanımlanır.
Hayal kurmak, çocukların dünyasına ne kazandırır?
Hayali oyunlar oynayan çocukların oyun içinde ne kadar keyifli ve neşeli olduklarını sıkça gözlemleriz. Bunun sebebi, keyif alınarak gerçekleştirilen bir aktivite sırasında insan beyninin endorfin denilen bir hormon salgılamasıdır.Bu hormon insanların ruh hallerine de etki ederek, belirgin bir mutluluk hissi sağlar. Ayrıca, çocuklar kendilerine oyun oynama ve hayal etme fırsatları sağlandığı sürece hayal gücü ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirebilirler. Yaratıcı oyunlar çocukların hayal gücünü adeta ateşler, iç dünyaları (duyguları) ve dış dünyayla ilgili algılarını ifade etmeye, başka kişilerin hayatlarını hayal etmeye, farklı durumlar ile ilgili çözüm üretmeye ve yeni bir şey yaratmaya teşvik eder. Hayal gücünü, çoğunlukla bir şey yaratmak ya da bir problemi çözmek üzere kullanırız. Sağlıklı hayal gücü sayesinde, bir problem karşısında zihnimiz problemi inceler ve mantıklı, işe yarar bir sonuca varır. Çocuklarımız da hayali oyunlar sırasında, hayal güçlerini bu şekilde kullanırlar. Yaratıcı, hayali oyunlar oynama fırsatı verilen çocukların gelecekte, gerçek hayattaki problemlere de daha yaratıcı ve etkin çözümler buldukları ortaya konmuştur. Hayal gücü aynı zamanda merak duygusunu da geliştirir. Hayal eden ve merak eden çocuklar ise hayatla ilgili daha fazla soru soran ve dolayısıyla daha fazla bilgi edinen bireyler olurlar. Serbest oyun zamanları kadar, çocukların çeşitli malzemeler kullanarak elleriyle oynadıkları, sonunda ise yepyeni bir ürün yarattıkları oyunlar da hayal gücünü ve yaratıcılığı en çok destekleyen oyunlardandır.
İster küp veya lego parçaları olsun, ister kırtasiye malzemeleri ya da basit bir hamur, çocukların zihinlerinde hayal ettiklerini yaratmak için her nesne bir araç olabilir. Bu yaratıcı aktivitelerde ise eller ve parmaklar aktif olarak çalışır ve çocukların ince-motor becerileri ile el-göz koordinasyonları hiçbir aktivitede olmadığı kadar gelişir. Bunların dışında hayali, yaratıcı oyunlar sırasında çocuklar çoğu zaman son derece aktiftirler. Koşar, zıplar, hayal ettikleri karakteri adeta hareketleriyle canlandırırlar. Bu oyunlardaki yüksek aktivite düzeyi çocukların fiziksel sağlığını destekleme, onlara kuvvet ve dayanıklılık kazandırma açısından olumlu etkilere sahiptir.
Bir çocuk hayal kurabilmeye kaç yaşında başlar? Bu durum çocuğun mental gelişimi açısından önemli bir dönemeç midir?
Çocuklarda, hayal gücü ve yaratıcılığın ortaya çıkışı ile oyun gelişimi paralel olarak ilerler. Bebeklikten ilk iki yıla kadar geçen süre içinde, çocuklar yoğun bir enerji ile hareket etme odaklı oyunlar oynarlar. Hareketli oyuncakların peşinden emekleme, mama sandalyesinden tekrar tekrar oyuncak atma, yüksek yerlere tırmanma, parmak uçlarında koşma, yerde dönme ve bunun gibi harekete dayalı oyunlar yaşamın ilk iki yılında sıkça gözlemlenir... Yaşamın ilk iki yılında ağırlıklı olarak gözlemlenen hareket odaklı oyunlar, soyut/sembolik düşünme becerisinin gelişmeye başlaması ile birlikte yerini hayali oyunlara bırakmaya başlar. İlk hayali oyunlar ise, 2-3 yaş civarında, zihinsel ve dil gelişiminin belli bir olgunluğa gelmesi ile başlar.Genellikle bu hayali oyunların ilk örnekleri çocuğun ya da çevresindekilerin günlük hayattaki rutinlerini taklit etmeye dayanır.İlk hayali oyun örneklerinde, çocuklarımızın bir bebeğe mama yediriyormuş gibi, su içiriyormuş gibi ya da telefonda birisiyle konuşuyormuş gibi yaptıklarını gözlemleriz. Bu nedenledir ki sembolik oyunlar yetişkinlerin günlük dilinde ‘gibi gibi’ ya da ‘-mış gibi’ oyunlar olarak da tanımlanır.
Hayal kurmak, çocukların dünyasına ne kazandırır?
Hayali oyunlar oynayan çocukların oyun içinde ne kadar keyifli ve neşeli olduklarını sıkça gözlemleriz. Bunun sebebi, keyif alınarak gerçekleştirilen bir aktivite sırasında insan beyninin endorfin denilen bir hormon salgılamasıdır.Bu hormon insanların ruh hallerine de etki ederek, belirgin bir mutluluk hissi sağlar. Ayrıca, çocuklar kendilerine oyun oynama ve hayal etme fırsatları sağlandığı sürece hayal gücü ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirebilirler. Yaratıcı oyunlar çocukların hayal gücünü adeta ateşler, iç dünyaları (duyguları) ve dış dünyayla ilgili algılarını ifade etmeye, başka kişilerin hayatlarını hayal etmeye, farklı durumlar ile ilgili çözüm üretmeye ve yeni bir şey yaratmaya teşvik eder. Hayal gücünü, çoğunlukla bir şey yaratmak ya da bir problemi çözmek üzere kullanırız. Sağlıklı hayal gücü sayesinde, bir problem karşısında zihnimiz problemi inceler ve mantıklı, işe yarar bir sonuca varır. Çocuklarımız da hayali oyunlar sırasında, hayal güçlerini bu şekilde kullanırlar. Yaratıcı, hayali oyunlar oynama fırsatı verilen çocukların gelecekte, gerçek hayattaki problemlere de daha yaratıcı ve etkin çözümler buldukları ortaya konmuştur. Hayal gücü aynı zamanda merak duygusunu da geliştirir. Hayal eden ve merak eden çocuklar ise hayatla ilgili daha fazla soru soran ve dolayısıyla daha fazla bilgi edinen bireyler olurlar. Serbest oyun zamanları kadar, çocukların çeşitli malzemeler kullanarak elleriyle oynadıkları, sonunda ise yepyeni bir ürün yarattıkları oyunlar da hayal gücünü ve yaratıcılığı en çok destekleyen oyunlardandır.
İster küp veya lego parçaları olsun, ister kırtasiye malzemeleri ya da basit bir hamur, çocukların zihinlerinde hayal ettiklerini yaratmak için her nesne bir araç olabilir. Bu yaratıcı aktivitelerde ise eller ve parmaklar aktif olarak çalışır ve çocukların ince-motor becerileri ile el-göz koordinasyonları hiçbir aktivitede olmadığı kadar gelişir. Bunların dışında hayali, yaratıcı oyunlar sırasında çocuklar çoğu zaman son derece aktiftirler. Koşar, zıplar, hayal ettikleri karakteri adeta hareketleriyle canlandırırlar. Bu oyunlardaki yüksek aktivite düzeyi çocukların fiziksel sağlığını destekleme, onlara kuvvet ve dayanıklılık kazandırma açısından olumlu etkilere sahiptir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder